Την περασμένη Τετάρτη, εκπρόσωποι της Αττικό Μετρό και της κοινοπραξίας των κατασκευαστικών εταιρειών, που ανέλαβαν το έργο (SELI – ΑΕΓΕΚ, AIS, AIASA και IMPREGILO), επισκέφθηκαν το εργοστάσιο κατασκευής του μετροπόντικα (TBM) στο Schwanau της Γερμανίας, όπου επιβεβαίωσαν ότι οι εργασίες κατασκευής του ολοκληρώθηκαν με επιτυχία και υπέγραψαν την παραλαβή του. “Το TBM παραγγέλθηκε πέρυσι τον Αύγουστο και για την κατασκευή του χρειάστηκαν δέκα μήνες. Έχει κατασκευαστεί σύμφωνα με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας και διαθέτει όλες τις τεχνικές προδιαγραφές για να ανταποκριθεί στις συνθήκες του υπεδάφους της Θεσσαλονίκης.

“Οι συνθήκες αυτές είναι γνωστές, γιατί πριν από είκοσι χρόνια ακριβώς στην ίδια διαδρομή είχε κατασκευαστεί και ο κεντρικός αποχετευτικός αγωγός της πόλης. Το υπέδαφος της Θεσσαλονίκης είναι μαλακό, γι’ αυτό επιπρόσθετα πρόκειται να χρησιμοποιηθεί ένα συμπληρωματικό σύστημα ασφαλείας”, δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της ΑΕΓΕΚ Μιχάλης Σίμας, ενώ συμπληρωματικά ανέφερε ότι στα τέλη Αυγούστου και στις αρχές Οκτωβρίου αναμένονται να έρθουν από τη Ρώμη δύο υδροφρέζες αντίστοιχα, που θα τοποθετηθούν στην οδό Βενιζέλου και στο πανεπιστήμιο, και οι οποίες πρόκειται να χρησιμοποιηθούν στην κατασκευή των διαφραγματικών τοίχων των σταθμών. Μάλιστα, για την αποπεράτωση του έργου πρόκειται να χρησιμοποιηθεί ακόμη ένας μετροπόντικας, η κατασκευή του οποίου αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους δύο μήνες. Τα δύο μηχανήματα θα κοστίσουν 15 εκατ. ευρώ, ενώ το συνολικό κόστος του μηχανικού εξοπλισμού για το έργο θα φτάσει τα 24 εκατ. ευρώ.

Από συμπρωτεύουσα… πρωτεύουσα
“Οι εργασίες του μετροπόντικα θα ξεκινήσουν από το σιδηροδρομικό σταθμό. Ήδη στο σημείο αυτό έχει ξεκινήσει η κατασκευή των διαφραγματικών τοίχων, ενώ εντός του Αυγούστου θα ξεκινήσει η κατασκευή των διαφραγματικών τοίχων του σταθμού στη Βενιζέλου και θα ακολουθήσει το Σιντριβάνι και όλοι οι υπόλοιποι σταθμοί.
Σύμφωνα με δηλώσεις του τεχνικού διευθυντή της εταιρείας Herrenknecht AG, η οποία κατασκεύασε το ΤΒΜ, Guenter Richter, διάφορες παραλλαγές του συγκεκριμένου μηχανήματος χρησιμοποιούνται επιτυχώς σε πολλές πόλεις του κόσμου, ενώ η αποτελεσματική λειτουργία τους αποτελεί κάθε φορά έναν συνδυασμό του γεωλογικού, του τεχνολογικού και του ανθρώπινου παράγοντα. Εξηγώντας με απλά λόγια τη λειτουργία του μετροπόντικα, o αναπληρωτής διευθυντής Κατασκευών Valerio Violo ανέφερε: “Ο μετροπόντικας μοιάζει με ένα υποβρύχιο. Το μπροστινό μέρος σκάβει, ενώ ταυτόχρονα την ίδια στιγμή στο πίσω μέρος ειδικές προεκτάσεις χτίζουν το τούνελ, τοποθετώντας πλάκες από προκατασκευασμένο σκυρόδεμα, το οποίο μεταφέρεται με ειδικά βαγόνια”. Όπως υπογράμμισαν οι επιβλέποντες μηχανικοί του έργου, ο μετροπόντικας θα σκάβει κατά μέσο όρο δέκα μέτρα την ημέρα, ενώ οι ανάγκες σε προκατασκευασμένο σκυρόδεμα πρόκειται να καλυφθούν από το υπό κατασκευή εργοστάσιο παραγωγής σκυροδέματος στο Καλοχώρι. To τούνελ θα ξεκινήσει από το σιδηροδρομικό σταθμό και θα καταλήξει στην περιοχή της Νέας Ελβετίας, ενώ το μήκος του θα φτάνει τα 7.700 μ. Αναφορικά με την κίνηση των συρμών, ο εκπρόσωπος της IMPREGILO Italo Coscione υπογράμμισε, ότι αυτή θα επιτυγχάνεται μέσω κομπιούτερ, χωρίς δηλαδή την παρουσία οδηγού (driverless), παρέχοντας έτσι περισσότερη ασφάλεια, καθώς αποσοβείται το ανθρώπινο λάθος. “Απ’ αυτήν την άποψη, το μετρό της Θεσσαλονίκης υπερέχει τεχνολογικά σε σχέση εκείνο της Αθήνας, όπου υπάρχει οδηγός”, τόνισε.

Καθυστερήσεις και λύσεις
Όσον αφορά την ομαλή πορεία των εργασιών, οι εκπρόσωποι της κοινοπραξίας των κατασκευαστικών εταιρειών εμφανίστηκαν αισιόδοξοι χωρίς ωστόσο να παραβλέπουν τις αντιδράσεις που συνεχίζουν να υπάρχουν και εντοπίζονται κυρίως στην περιοχή του πανεπιστημίου. “Κατά καιρούς άγνωστοι έχουν επιτεθεί στις εγκαταστάσεις μας, καταστρέφοντας και προκαλώντας ζημιές. Αν και κατά τη γνώμη μας προέρχονται από μια μικρή ομάδα εξωπανεπιστημιακών, οι ενέργειες αυτές μας έχουν πάει πίσω και εφόσον συνεχιστούν δεν ξέρουμε τι καθυστερήσεις μπορεί να προκαλέσουν”, ανέφερε ο κ. Σίμας. Απαντώντας στο ερώτημα αν τα παραπάνω επεισόδια εγείρουν ζήτημα παρέκκλισης από την αρχική χάραξη του μετρό ο κ. Ευάγγελος Κολώνιας, μέλος δ.σ. της Αττικό Μετρό Α.Ε. ανέφερε ότι κάτι τέτοιο έχει ελάχιστες πιθανότητες να συμβεί. “Ο διάλογος με την πανεπιστημιακή κοινότητα έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό και είμαι σε θέση να πω ότι έχει αποδώσει τα μέγιστα. Συμφωνήσαμε σε όλα όσα μας έχουν ζητηθεί, ανάμεσα στα οποία και η κατασκευή του υπόγειου πάρκιγκ. Οι αντιδράσεις που υπάρχουν ακόμη προέρχονται από την πλευρά φοιτητικών παρατάξεων και επικεντρώνονται στην παραβίαση του ασύλου. Ωστόσο, πιστεύουμε ότι στο τέλος θα καταφέρουμε να πείσουμε και τους πλέον δύσπιστους ότι το έργο είναι για το κοινό καλό και σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να καταλύσει το άσυλο. Μάλιστα, είμαστε διατεθειμένοι να επιτρέψουμε σε όποιον το επιθυμεί να έρχεται και να παρακολουθεί τις εργασίες. Οπωσδήποτε είναι ένα υπόγειο έργο με τις δυσκολίες του, με τα προβλήματα που θα αντιμετωπίσουμε στη φάση της κατασκευής αλλά μπήκε σ’ έναν ρυθμό και θα κατασκευαστεί. Το έργο θα γίνει”, κατέληξε ο κ. Σίμας.

Μαίρη Στεφάνου

Στην περίπτωση του Σιντριβανίου, η (αρχαιολογική και όχι μόνο…) σκαπάνη έπεσε πάνω σε 35 τάφους (από τα πρώιμα ελληνιστικά μέχρι και τα ύστερα ρωμαϊκά χρόνια), στους οποίους βρέθηκαν σκελετοί, νομίσματα, ειδώλια, οστέινες περόνες, πήλινα και γυάλινα αγγεία, χρυσά και χάλκινα κοσμήματα. Την εποπτεία και παρακολούθηση του συνόλου του έργου έχουν ήδη αναλάβει η 9η και η 16η Εφορεία.

Ήδη, ο σχεδιασμός του έργου μεταβάλλεται, με οριστική πλέον την απόφαση οι σήραγγες του μετρό να “κατέβουν” από 14 έως και 31(!) μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης, αντί των 7-9 μέτρων που προέβλεπε ο αρχικός σχεδιασμός. Αξίζει να σημειωθεί, πάντως, ότι η σχετική απόφαση λαμβάνεται τώρα, που τα έργα ήδη “τρέχουν” και με όποια (οικονομική ή χρονική) επιβάρυνση ενδέχεται να συνεπάγονται οι συγκεκριμένες τροποποιήσεις, παρά το γεγονός ότι, όπως παρουσιάζει σήμερα η “Μακεδονία της Κυριακής”, η κατασκευάστρια κοινοπραξία είχε στη διάθεσή της, ήδη πριν από το στήσιμο των πρώτων εργοταξίων, έκθεση αρχαιολογικής… “επικινδυνότητας” του υπεδάφους της Θεσσαλονίκης (τουλάχιστον στη γραμμή από την οποία θα διέλθουν οι σήραγγες του μετρό).

Τα σημεία στο “κόκκινο”

Στους τρεις σταθμούς του μετρό που θα κατασκευαστούν εντός των τειχών της αρχαίας πόλης εστιάζουν οι ειδικοί επιστήμονες τον μεγαλύτερο κίνδυνο εντοπισμού αρχαιοτήτων στο μετρό της Θεσσαλονίκης. Μάλιστα, σύμφωνα με την έρευνα που διεξήχθη για λογαριασμό της κατασκευάστριας κοινοπραξίας, μεταξύ αυτών των αρχαιοτήτων δεν αποκλείεται να περιλαμβάνεται και η ρωμαϊκή οδός “Βία Ρέτζια”, με δεδομένο ότι το βάθος της κυμαίνεται από 4,50 μέτρα ως 6,90 μέτρα (σημειωτέον ότι για το πλάτος του οδοστρώματός της γίνονται απλώς εικασίες, καθώς έχει εντοπιστεί από τα 6,90 έως τα 10 μέτρα, ενώ υπάρχουν ίχνη και πεζοδρομίων, πλάτους 2,10 μέτρων).

1. Σιδηροδρομικός Σταθμός

Μεταξύ 6-6,50 μέτρων αναμένεται να εντοπιστούν αρχαία στον εν λόγω σταθμό, ο οποίος θα κατασκευαστεί επί της Μοναστηρίου, ακριβώς απέναντι από την είσοδο του σιδηροδρομικού σταθμού. Ο υδροφόρος ορίζοντας στην περιοχή βρίσκεται στα 5,80 μέτρα. Στον ίδιο χώρο έχουν καταγραφεί 58 αρχαιολογικές ανασκαφές (στην περιοχή που ορίζεται από τις οδούς Κωλέττη, Γιαννιτσών, Προμηθέως, Λαγκαδά, Αγίων Πάντων, Χαλκοκονδύλη, Πλάτωνος, Βενιζέλου, Πέραν, Ευξείνου και Αγάθωνος). Στο σημείο αυτό βρισκόταν τμήμα του δυτικού νεκροταφείου της αρχαίας πόλης (γνωστότερου ως “νεκροταφείου Βαρδαρίου”), όπου έχουν αποκαλυφθεί τάφοι της Ελληνιστικής, αλλά κυρίως της Ρωμαϊκής Εποχής και μεταγενέστεροι (κιβωτιόσχημοι, κεραμοσκεπείς, λακκοειδείς, καλυβίτες, καμαροσκεπείς και εγχυτρισμοί), που χρονολογούνται από τον 2ο μ.X. ως τον 8ο μ.X. αι. Επίσης, έχουν βρεθεί ταφικοί περίβολοι, ένα ταφικό παρεκκλήσι, μια τρίκλιτη βασιλική, κινστέρνες και φρεάτια, κεραμικοί κλίβανοι, ένα κεραμοπλαστείο και άλλα κτιριακά κατάλοιπα.

2. Πλατεία Δημοκρατίας

Στο Βαρδάρι, η σκαπάνη αναμένεται να πέσει σε αρχαία σε βάθος 9 μέτρων, με τον υδροφόρο ορίζοντα να εντοπίζεται στα 4,50 μέτρα. Τα πρώτα σχέδια προέβλεπαν την κατασκευή του σταθμού επί της πλατείας Δημοκρατίας, μέσα από το αρχαίο τείχος, στη θέση της Χρυσής Πύλης. Η σημαντικότητα των εν λόγω μνημείων, ωστόσο, οδήγησε στην απόφαση για μετακίνηση του σταθμού εκτός των τειχών. Στους αρχαίους χρόνους, στο ίδιο σημείο βρισκόταν το θρησκευτικό κέντρο της πόλης, το Σεραπείον (μεταξύ των οδών Καραολή και Δημητρίου, Σβορώνου και Πτολεμαίων), ενώ εκτός των τειχών αρχίζει το δυτικό νεκροταφείο (μεταξύ του παλαιού σιδηροδρομικού σταθμού και του συνοικισμού της Παναγίας Φανερωμένης). Τάφοι -κυρίως της Βυζαντινής Εποχής- έχουν ανασκαφεί και εντός των τειχών (στις οδούς Δωδεκανήσου, Μοσκώφ και Μαβίλη). Συνολικά στην περιοχή έχουν πραγματοποιηθεί 39 αρχαιολογικές ανασκαφές, οι οποίες έχουν φέρει στο φως κτίρια με ψηφιδωτά δάπεδα από τη Ρωμαϊκή έως την πρώιμη Βυζαντινή Εποχή, τάφους από την Ελληνιστική ώς τη Βυζαντινή Εποχή, ναΐσκους-ιερά του Σεραπείου, οδούς, έναν οκταγωνικό παλαιοχριστιανικό ναό, λουτρά, εργαστηριακούς κλιβάνους, αποθήκες, αγωγούς, δεξαμενές, πηγάδια, κινστέρνες και τμήματα του δυτικού τείχους (κατάλοιπα τριγωνικών προβόλων, πύργων και του προτειχίσματος). Νοτίως της περιοχής αυτής βρίσκεται το Τοπ Χανέ ή Πύργος του Βαρδαρίου.

3. Βενιζέλου με Εγνατία

Οι αρχαιότητες στη διασταύρωση των δύο κεντρικών οδών υπολογίζεται ότι βρίσκονται σε βάθος 7-9 μέτρων, με τον υδροφόρο ορίζοντα στα 5,20 μέτρα. Και στην περίπτωση του συγκεκριμένου σταθμού οι υπεύθυνοι της “Αττικό Μετρό” αποφάσισαν μετακίνηση προς τα ανατολικά (εγγύτερα στην αρχαία αγορά) από την αρχική του θέση, λόγω των αρχαιοτήτων. Ο λόγος; Στην περιοχή που ορίζουν οι οδοί Φιλίππου, Αριστοτέλους, Σολωμού, Βαλαωρίτου, Αντιγονιδών και Κρυστάλλη οι κατά καιρούς ανασκαφές (21 συνολικά) αποκάλυψαν ρωμαϊκά και υστερορωμαϊκά κτίρια, ψηφιδωτά δάπεδα και μαρμαροθετήματα, ένα λουτρό, αγωγούς, πηγάδια και δύο κινστέρνες, αρχαίους δρόμους, τάφους και έναν ναό της Υστεροβυζαντινής Εποχής. Σύμφωνα με τα αρχικά σχέδια, ο σταθμός θα κατασκευαζόταν ακριβώς μπροστά από το Αλκαζάρ (ή Χαμτζά Μπέι Τζαμί), σε απόσταση πολύ κοντινή στην Παναγία Χαλκέων. Γύρω από τον συγκεκριμένο ναό, στο ύψος της Αριστοτέλους, βρίσκεται η Κάτω Πλατεία, η οποία αποτελεί προέκταση της αρχαίας αγοράς και δεν έχει ακόμη ερευνηθεί αρχαιολογικά. Στο ίδιο σημείο αναμένεται να αποκαλυφθούν νέα τμήματα της ρωμαϊκής Βία Ρέτζια.

4. Πλατεία Αγίας Σοφίας

Αρκετά “προβληματικός” είναι για τους αρχαιολόγους ο σταθμός στην Αγίας Σοφίας, ο οποίος θα κατασκευαστεί κάτω από το οδόστρωμα της Εγνατίας, στο ύψος της πλατείας Μακεδονομάχων. Στη συγκεκριμένη περιοχή εκτιμάται ότι θα βρεθεί σημαντικότατος αριθμός αρχαιοτήτων σε βάθος 7-9 μέτρων, με τον υδροφόρο ορίζοντα στα 6,50 μέτρα. Στην ευρύτερη περιοχή του βρίσκονται η αρχαία αγορά, τα λουτρά Παράδεισος, το κρηναίο οικοδόμημα της “Εξέδρας”, η Παναγία Αχειροποίητος και ο Άγιος Αθανάσιος. Σε συνολικά 49 ανασκαφές που έχουν πραγματοποιηθεί κατά καιρούς εντοπίστηκαν οικίες και κτίρια από την Ελληνιστική έως τη Βυζαντινή Εποχή με ψηφιδωτά δάπεδα, τοιχογραφίες, μαρμαροθετήματα, δεξαμενές και κινστέρνες. Παράλληλα, βρέθηκαν φρέατα, αγωγοί, λουτρά και θέρμες, δύο νυμφαία, τάφοι, εργαστήρια και αποθήκες, οδοί πλακοστρωμένες, κατάλοιπα βυζαντινών και μεταβυζαντινών ναών και το Επισκοπικό Μέγαρο της πόλης. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, η αρχαία αγορά επεκτεινόταν πιθανότατα έως την Εγνατία, το νότιο τμήμα της όμως (η Κάτω Πλατεία, η Μεγαλοφόρος των Βυζαντινών με την Παναγία των Χαλκέων και το Μπέι Χαμάμ) δεν έχει ακόμη ερευνηθεί. Τμήμα της ρωμαϊκής Βία Ρέτζια αναμένεται να βρεθεί στη διασταύρωση της οδού Μενελάου με την Εγνατία (σε βάθος 4,5 μέτρων), ενώ πίσω από την Αχειροποίητο (στην οδό Χριστοπούλου) βρέθηκαν οικία των ρωμαϊκών χρόνων και μεγάλο δημόσιο συγκρότημα λουτρών. Ρωμαϊκή αστική κατοικία με λουτρό, κτίρια των παλαιοχριστιανικών χρόνων με ψηφιδωτά, αλλά και το Επισκοπικό Μέγαρο Θεσσαλονίκης έχουν αποκαλυφθεί μεταξύ των οδών Παρασκάκη και Κουκουφλή.

5. Πλατεία Συντριβανίου

Στην περίπτωση αυτή, ο σταθμός χωροθετήθηκε έξω από τα ανατολικά τείχη της αρχαίας πόλης (βόρεια του οδοστρώματος της Εγνατίας, στο χώρο του Ασύλου του Παιδιού), για να μην πέσει πάνω στον κεντρικό αποχετευτικό αγωγό της Θεσσαλονίκης. Στο σημείο αυτό αναμένεται να βρεθεί ιδιαίτερα μεγάλος αριθμός τάφων (σε βάθος περί τα 7 μέτρα, με τον υδροφόρο ορίζοντα στα 4,5-6 μέτρα). Στην ευρύτερη περιοχή έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα 57 ανασκαφές, που έχουν φέρει στο φως το θριαμβικό τόξο του Γαλέριου, ανάκτορο του 300-311 μ.Χ. (περιλαμβάνει το περιστύλιο αίθριο και τα βασιλικά δωμάτια, λουτρό, νυμφαίο, τον ιππόδρομο, μαυσωλείο και θέατρο-στάδιο). Λίγο βορειότερα βρίσκεται η Ροτόντα, η οποία συνδεόταν με το τετράπυλο του Γαλέριου μέσω πομπικής οδού με στοές. Ειδικότερα σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο μνημείο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι χρήζει ιδιαίτερης προστασίας, με δεδομένο ότι οι σήραγγες θα περάσουν κοντά στα θεμέλιά του (14 μέτρα κάτω από αυτά και 4 μέτρα σε οριζόντια γραμμή). Στον ευρύτερο χώρο του συγκεκριμένου σταθμού έχουν βρεθεί οικοδομικά κατάλοιπα από τη Ρωμαϊκή έως τη Μεταβυζαντινή Εποχή με τοιχογραφίες, ψηφιδωτά και ορθομαρμαρώσεις, αρχαίες οδοί, λουτρά, κινστέρνες και εργαστήρια αγγειοπλαστικής. Εκτός των τειχών της πόλης βρισκόταν τμήμα του αρχαίου ανατολικού νεκροταφείου. Εκεί, έχουν ήδη εντοπισθεί πολλοί τάφοι της ίδιας περιόδου, όλων των ειδών.

6. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Ο επόμενος σταθμός του μετρό θα κατασκευαστεί ακριβώς μπροστά από το ίδρυμα, κάτω από το οδόστρωμα της Εγνατίας, σε σημείο όπου βρισκόταν μέρος του αρχαίου ανατολικού νεκροταφείου. Εν αντιθέσει με τους εντός των τειχών σταθμούς, εδώ τα αρχαία αναμένεται να βρεθούν σε μικρό βάθος (2-3,50 μέτρα). Ήδη, οι περίπου 20 ανασκαφές που έχουν πραγματοποιηθεί έχουν φέρει στο φως κυρίως τάφους (από την Ελληνιστική έως τη Βυζαντινή Εποχή), μια τρίκλιτη κοιμητηριακή βασιλική, μια ρωμαϊκή έπαυλη με λουτρό, ένα ψηφιδωτό δάπεδο, μια δεξαμενή αλλά ακόμη και μια εγκατάσταση της Νεολιθικής Εποχής.

7. Περιοχές Παπάφη, Ευκλείδη, Φλέμινγκ

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της “Αττικό Μετρό Α.Ε.”, η γραμμή θα περάσει (με αντίστοιχους σταθμούς) από τη λεωφόρο Κωνσταντίνου Καραμανλή και τις οδούς Κατσιμίδη και Δελφών. Εκατέρωθεν των δύο πρώτων σταθμών έχουν αποκαλυφθεί ο σημαντικός προϊστορικός οικισμός της Τούμπας και το παλαιοχριστιανικό, κυρίως, νεκροταφείο της Αγίας Τριάδας (πολλοί τάφοι του οποίου φέρουν τοιχογραφίες), ενώ νοτίως του ναού έχει αποκαλυφθεί λατρευτικό κτίριο (μάλλον μαρτύριο). Σε κοντινή απόσταση από τον σταθμό του “Ευκλείδη” βρέθηκε μακεδονικός τάφος ιδιαίτερης σημασίας (χρονολογείται στα τέλη του 3ου π.Χ. αιώνα), ο οποίος βρισκόταν πάνω σε αρχαία αρτηρία. Οι φερτές επιχώσεις και για τους τρεις σταθμούς υπολογίζονται στα 3, 4 και 2 μέτρα, αντίστοιχα, ενώ ο υδροφόρος ορίζοντας έχει εντοπιστεί στα 1, 1,95 και 5,87 μέτρα. Στο πλαίσιο αυτό, όπως εκτιμούν οι αρχαιολόγοι, υπάρχει πιθανότητα να αποκαλυφθούν σποραδικές ταφές σε σχετικά μικρά βάθη.

8. Περιοχές Αναλήψεως, Πατρικίου

Από τις μάλλον “ασφαλείς” περιπτώσεις, καθώς σε αρκετή απόσταση από τους δύο συγκεκριμένους σταθμούς δεν έχουν εντοπισθεί αρχαία (κάτι που απομένει να αποδειχθεί και στην πράξη, βεβαίως…).

9. Περιοχές Βούλγαρη, Νέας Ελβετίας, αμαξοστάσιο

Και οι εν λόγω σταθμοί έχουν χωροθετηθεί σε περιοχές με λίγες αρχαιότητες. Πρόκειται, κυρίως, για μακεδονικούς τάφους και σποραδικές ταφές αρχαϊκών και κλασικών χρόνων στην περιοχή Αλλατίνη, οι οποίες εικάζεται ότι ανήκουν σε νεκροταφείο των αρχαϊκών χρόνων που έχει εντοπισθεί στην περιοχή. Στο σημείο αυτό, το βάθος των φερτών επιχώσεων είναι 5,80, 1 και 0 μέτρα, αντιστοίχως, ενώ το βάθος του υδροφόρου ορίζοντα υπολογίστηκε στα 6,78 και 8,90 μέτρα.

ΑΓΓΕΛΟΣ Ν. ΒΑΣΣΟΣ

Οι δύο μετροπόντικες που θα χρησιμοποιηθούν είναι τελευταίας τεχνολογίας και ο τρόπος λειτουργίας τους είναι τέτοιος, που να μειώνει στο ελάχιστο τις μετακινήσεις του εδάφους. Καθώς οι μετροπόντικες προχωρούν και σκάβουν, δημιουργούν ισχυρή πίεση γύρω τους, ώστε να στερεοποιηθεί το έδαφος, στο οποίο δημιουργείται το τούνελ. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται η μετακίνηση χώματος και μειώνεται η παραμόρφωση του εδάφους στην επιφάνεια.

Σύμφωνα με την Αττικό Μετρό Α.Ε. οι σταθμοί του μετρό Θεσσαλονίκης θα είναι καλύτεροι από τους σταθμούς της Αθήνας. Θα είναι όλοι ευθύγραμμοι, κατασκευασμένοι από υλικά που θα προκαλούν λιγότερη αντήχηση, θα παρέχουν πολύ πιο εύκολο προσανατολισμό, θα διαθέτουν αυτόματες θύρες στις αποβάθρες, οι οποίες θα παρέχουν περισσότερη ασφάλεια στους επιβάτες που θα περιμένουν το συρμό, αλλά και δυνατότητα θέρμανσης και κλιματισμού του χώρου. Θα διαθέτουν επίσης μεγαλύτερες και περισσότερες κυλιόμενες σκάλες και ανελκυστήρες. Η τεχνολογία τους θα επιτρέψει τη μείωση του χρόνου άφιξης των συρμών στους σταθμούς. Στο αρχικό έργο, ο χρόνος αυτός υπολογίζεται στα 3 λεπτά. Όταν, όμως, το μετρό επεκταθεί και σε άλλες περιοχές, ο χρόνος άφιξης προβλέπεται να μειωθεί στο 1,5 λεπτό.

Ανασκαφές σε έκταση 20.000 τετρ. μ.

Η ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΑΦΗ προβλέπεται να καλύψει συνολική έκταση 20.000 τετρ. μ. και η Αττικό Μετρό ΑΕ σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού θα αναδείξει τα σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα σε κεντρικούς σταθμούς του δικτύου.

Σε στενή συνεργασία με τις αρχαιολογικές υπηρεσίες και το υπουργείο πολιτισμού έχουν γίνει οι παρακάτω ενέργειες:

1. Πραγματοποιήθηκε μελέτη αρχαιολογικής τεκμηρίωσης, στην οποία καθορίστηκαν οι σταθμοί που μπορούν να χαρακτηρισθούν ως “υψηλού αρχαιολογικού κινδύνου”, καθώς αναμένεται με υψηλή πιθανότητα η εμφάνιση αρχαιοτήτων κατά τη διάρκεια των εκσκαφών.

2. Μετατοπίστηκαν από τις αρχικές τους θέσεις οι σταθμοί εκείνοι που ήταν βέβαιο ότι η κατασκευή τους θα απαιτούσε μακροχρόνια αρχαιολογική ανασκαφή (π.χ. ο σταθμός Πλ. Δημοκρατίας μετατοπίσθηκε σε θέση έξω από τα αρχαία τείχη της πόλης).

3. Επιλέχθηκαν οι καλύτερες δυνατές μέθοδοι για τη διασφάλιση των αρχαιολογικών ευρημάτων αλλά και για την ελαχιστοποίηση του κόστους και του χρόνου των αρχαιολογικών ανασκαφών.

Οι βελτιώσεις στη χάραξη της γραμμής του μετρό της Θεσσαλονίκης πραγματοποιήθηκαν με τέτοιο τρόπο, ώστε να διασφαλισθεί ότι δεν θα υπάρξει καμία εμπλοκή με τον κεντρικό αποχετευτικό αγωγό της πόλης, ο οποίος βάσει της αρχικής μελέτης θα έπρεπε σε κάποιο μεγάλο τμήμα του να μετατοπισθεί και να παρακαμφθεί.

Αντίστοιχες προβλέψεις και μικρότερης εμβέλειας διορθώσεις πραγματοποιήθηκαν, λαμβάνοντας υπόψη και τα υπόλοιπα δίκτυα κοινής ωφελείας της Θεσσαλονίκης.

Αυτά ανέφερε ο γενικός διευθυντής του έργου Μιχάλης Σίμας στο νομάρχη Θεσσαλονίκης Παναγιώτη Ψωμιάδη σε χθεσινή ενημερωτική συνάντηση στα γραφεία της “Αττικό Μετρό Α.Ε.” στο εργοτάξιο του σιδηροδρομικού σταθμού. Παρόντες στη συνάντηση ήταν στελέχη της επιβλέπουσας εταιρείας “Αττικό Μετρό”, καθώς και διευθυντικά στελέχη της ΑΕΓΕΚ, επικεφαλής της αναδόχου κοινοπραξίας.
“Το έργο είναι δύσκολο σε μία πυκνοκατοικημένη περιοχή και είναι επόμενο να έχει προβλήματα. Είμαστε υποχρεωμένοι να ξεκινήσουμε από το μηδέν κάνοντας πρώτα τις γεωτεχνικές μελέτες. Έπρεπε να εξασφαλιστούν και οι αναγκαίοι χώροι”, δήλωσε ο κ. Σίμας, προσθέτοντας ότι “έγινε η παραγγελία για τους μετροπόντικες, που κατασκευάζονται αυτήν την περίοδο. Θα είναι υπερσύγχρονοι και θα έρθουν στο εργοτάξιο του σιδηροδρομικού σταθμού από τις 15 μέχρι τις 20 Σεπτεμβρίου του τρέχοντος έτους”. “Κάνουμε γεωτεχνική μελέτη και στη συνέχεια κατασκευή και αυτό το δεδομένο έχει κάποια δυσκολία. Ωστόσο το χρονοδιάγραμμα τηρείται μέχρι σήμερα απαρέγκλιτα, καθώς η εταιρεία μας έχει μεγάλη εμπειρία στο μετρό”, συμπλήρωσε ο διευθύνων σύμβουλος της ΑΕΓΕΚ Ιωάννης Τριανταφύλλου.
Παρά τα μέχρι σήμερα θετικά αποτελέσματα στην πορεία των εργασιών, υπάρχει προβληματισμός σχετικά με τα αρχαιολογικά ευρήματα. Όπως επισημάνθηκε, η αρχαιολογική σκαπάνη είναι απρόβλεπτη και υπάρχει το ενδεχόμενο μικρών καθυστερήσεων σε περίπτωση εντοπισμού σημαντικών αρχαιοτήτων. “Στα σημεία της Εγνατίας οδού, όπου κάναμε εγκάρσια τομή, δεν δημιουργήθηκε κανένα πρόβλημα και προχωρήσαμε ταχύτατα. Όμως η αρχαιολογική ανασκαφή είναι απρόβλεπτη και δεν ξέρουμε τι θα συναντήσουμε”, υπογράμμισε ο Νίκος Σιδέρης, διευθυντής της “Αττικό Μετρό” Θεσσαλονίκης. “Με τις μελέτες κάνουμε τροποποιήσεις, εάν χρειαστεί, και λύνουμε τα προβλήματα. Μία από αυτές ήταν να μετατοπίσουμε το σημείο της διασταύρωσης της γραμμής προς την οδό Λαγκαδά κατά πενήντα μέτρα”, πρόσθεσε ο κ. Σίμας.
Τα στελέχη της αναδόχου κοινοπραξίας, απαντώντας σε ερώτηση του νομάρχη, διαβεβαίωσαν ότι δεν πρόκειται να κινδυνέψουν τα κτίρια της Εγνατίας οδού στα σημεία διέλευσης του μετροπόντικα. Ειδικότερα, όπως σημείωσαν, ήδη γίνεται η πρώτη αξιολόγηση των κτιρίων και σε όποια κτίσματα διαπιστώνονται φθορές θα γίνεται στατική μελέτη. Το βάθος της διέλευσης του μετροπόντικα είναι μεγάλο, όπως είπαν, και δεν υπάρχει κίνδυνος. Επίσης έγινε μελέτη, ώστε κατά τη διάνοιξη να αντλούνται τα νερά από τις σήραγγες και να αποδίδονται πάλι στον υδροφόρο ορίζοντα χωρίς απώλειες.
Την αναγκαιότητα ολοκλήρωσης της μελέτης που ανέλαβε να εκπονήσει ο ΟΡΘ, ώστε να αντιμετωπιστούν τα κυκλοφοριακά προβλήματα από την ύπαρξη των εργοταξίων του μετρό, επισήμανε εκτός των άλλων ο νομάρχης Θεσσαλονίκης Παναγιώτης Ψωμιάδης. Τόνισε δε ότι με την έναρξη των εργασιών για την υποθαλάσσια αρτηρία θα διογκωθούν τα προβλήματα και δεν πρέπει να κλείνουν οι δρόμοι του κέντρου.
Τα στελέχη της “Αττικό Μετρό Α.Ε.” διαβεβαίωσαν ότι για κάθε εργοτάξιο γίνεται ξεχωριστή κυκλοφοριακή μελέτη, και όταν θα διανοίγονται ορύγματα, θα κλείνονται με γέφυρες, ώστε να μην κλείνουν περισσότερες της μιας λωρίδες κυκλοφορίας στην Εγνατία οδό. “Μία λωρίδα κυκλοφορίας θα κλείνει σε κάθε ρεύμα της Εγνατίας μόνο στα τμήματα των εργοταξίων για μία περίοδο τριών μηνών. Όταν θα πρέπει να κλείσουμε δεύτερη λωρίδα, αυτό θα γίνεται τα Σαββατοκύριακα και τη νύχτα, που η κίνηση είναι μειωμένη”, δήλωσε ο κ. Σίμας.
Η πορεία των εργασιών
Αυτήν την περίοδο γίνεται η μετατόπιση των δικτύων κοινής ωφελείας στο εργοτάξιο της Βενιζέλου και στο Συντριβάνι. “Το έργο εξελίσσεται κανονικά. Έχουν αρχίσει όλες οι μελέτες, οι οποίες γίνονται από την αρχή. Ξεκινήσαμε τα γεωτεχνικά, τις γεωτρήσεις, την αξιολόγηση και αυτή τη στιγμή κάνουμε την κυρίως εργασία. Στο εργοτάξιο στο σταθμό Βενιζέλου παρακάμπτονται όλα τα δίκτυα. Έχουν βρεθεί πολλά δίκτυα και πολλά εξ αυτών είναι παλιά και χρειάστηκε να γίνει αντικατάσταση. Επίσης γίνονται εργασίες παρακάμψεων στο Συντριβάνι και έχουμε αρχίσει να στήνουμε το εργοτάξιο στη διασταύρωση με το πανεπιστήμιο. Οι χώροι παραδίδονται και τους επόμενους μήνες προχωρούμε στο Πολυτεχνείο και σταδιακά προς ανατολικά”, περιέγραψε ο κ. Σίμας.
“Είμαι απόλυτα ικανοποιημένος από την πρόοδο των εργασιών, για την οποία ενημερώθηκα. Τα χρονοδιαγράμματα τηρούνται. Η νομαρχία στηρίζει και είναι δίπλα σε αυτήν την προσπάθεια, όπως και όλοι οι φορείς της Θεσσαλονίκης. Πρέπει να σταθούμε δίπλα σε αυτό το έργο, ιδιαίτερα η αστυνομία, και να προστατεύσουμε όλοι με τη συμπεριφορά μας το ιστορικό και εμπορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης”, δήλωσε ο Παναγιώτης Ψωμιάδης.
Τα οικονομικά της ΑΕΓΕΚ
Στο περιθώριο της χθεσινής συνάντησης έγινε ιδιαίτερη αναφορά στο δημοσίευμα της “ΜτΚ” (15/4/2007), στο οποίο γινόταν λόγος για το ενδεχόμενο εμπλοκής του έργου του μετρό Θεσσαλονίκης εξαιτίας οικονομικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η τεχνική εταιρεία ΑΕΓΕΚ, η οποία ηγείται της αναδόχου κοινοπραξίας του έργου. Ο διευθύνων σύμβουλος της ΑΕΓΕΚ Ιωάννης Τριανταφύλλου διαβεβαίωσε στη “Μ” ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα με τα οικονομικά της εταιρείας, η οποία βρίσκεται σε δρόμο περαιτέρω ανάπτυξης. Στελέχη της “Αττικό Μετρό” επαλήθευσαν από την πλευρά τους ότι η ΑΕΓΕΚ είναι συνεπέστατη στις συμβατικές υποχρεώσεις της, ενώ οι εργασίες προχωρούν γρηγορότερα από το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα, χωρίς να διαφαίνεται κανένα πρόβλημα
στο μέλλον.